
Nieuws
13 okt 2026Vacatures landelijk bestuur
Vacatures staan open voor het Landelijk Bestuur. Wil jij strategisch leiding en richting geven aan een jonge politieke beweging in Nederland?
22 sep 2025
Tijdens de Academiedag van de Kunstensector in De Burcht in Amsterdam sprak Tweede Kamerlid en kunsthistorica Nicolien van Vroonhoven de Culturele Alliantie toe, een samenwerkingsverband van bestuurders en koepelorganisaties dat de belangen van kunst en cultuur richting politiek behartigt.
Nicolien waarschuwde voor de kwetsbare positie van cultuur in een steeds sterker gepolariseerde samenleving en pleitte voor meer onafhankelijkheid en transparantie: minder macht voor de minister bij benoemingen, diversere en transparantere cultuurfondsen en het Zweedse Kulturrådet als voorbeeld. “Zonder cultuur geen democratie, en zonder democratie geen vrijheid”, benadrukte zij.
Hieronder leest u haar bijdrage:
“We bevinden ons in een tijd waarin cultuur meer dan ooit onder druk staat, financieel, maar nog zorgelijker: politiek en maatschappelijk. En juist daarom is het zo belangrijk dat we hier samenkomen. Om te reflecteren, te kijken hoe we elkaar kunnen vinden en om vooruit te kijken. Want waar staan we?
Financiële druk
Afgelopen dinsdag werd de cultuurbegroting gepresenteerd. Het goede nieuws is dat er niet wordt bezuinigd. Maar dat is dan ook alles mee gezegd.
Het verdwijnen van middelgrote gezelschappen tast de kern van onze culturele infrastructuur aan.
Politieke storm en polarisatie
Meer nog dan de financiële situatie baart het politieke en maatschappelijke klimaat zorgen. Dit is een beleidsarme begroting van een dubbel demissionair kabinet. We leven in politiek roerige tijden. Populisme en polarisatie beheersen de Haagse arena en kunnen hun weerslag krijgen op de cultuursector.
Wat vandaag applaus krijgt, kan morgen verboden worden. Wat vandaag satire is, kan morgen opruiing heten. Daarom zijn sterke waarborgen nodig: onafhankelijk, transparant en onwrikbaar.
Cultuur in een gepolariseerde samenleving
Niet alleen de politiek polariseert, ook de samenleving zelf doet dat. En dat heeft directe gevolgen op de podia. Denk aan:
De politiek wil hier vaak op reageren, maar dat mag bijna niet, en terecht.
Vrijheid van meningsuiting blijft de kern:
Kunst mag schuren, provoceren en confronteren. Dat is vaak de bedoeling.
Cultuur als fundament van de democratie
In autoritaire regimes wordt cultuur ingezet als propaganda. In Nederland kennen we gelukkig het besef van de waarde van een vrije cultuursector, als buffer tegen politieke beïnvloeding en tegen macht.
Democratie is geworteld in cultuur, en cultuur houdt die wortels levend.
Systemische risico’s
De culturele infrastructuur kent vier kwetsbaarheden:
Dit zijn geen details, dit zijn structurele kwetsbaarheden.
Hoe maken we de cultuursector weerbaar?
De cultuursector verdient een stevig fundament van onafhankelijkheid, transparantie en inclusie. Dit gaat niet alleen over cultuur, maar ook over het beschermen van onze democratie.
Daarom drie voorstellen:
Zonder cultuur geen toekomst
De cultuursector is kwetsbaar, maar ook krachtig. Ze daagt uit, verbindt en verbeeldt. In tijden van polarisatie en politieke druk moeten wij haar beschermen – niet alleen met woorden, maar met daden. Een volgend kabinet moet deze voorstellen oppakken. Maar ook vakbonden, beroepsorganisaties en professionals moeten deze eisen blijven agenderen en samen de stem van de sector versterken. Want zonder cultuur geen democratie. En zonder democratie geen vrijheid. En zonder vrijheid geen toekomst. De cultuursector is de oefenruimte waar we leren wat vrijheid betekent. Waar we alternatieven durven te verbeelden. Waar we samen nadenken over wie we willen zijn. Laten we die ruimte beschermen.
Voor onszelf. Voor onze kinderen. Voor de toekomst van onze democratie".